
Czyżnia
17/06/2025Działanie polegało na kolektywnym sadzeniu zespołu krzewów w Parku Ujadowskim. Forma, skład gatunkowy i nazwa dzieła nawiązują do pojęcia pochodzącego z fitosocjologii.
Ciernista czyżnia [1] jest punktem wyjścia do namysłu nad wspólnotą, ochroną i podziałem przestrzeni wspólnego pola, w wyniku którego pewna jej część przestaje być dostępna ludzkim użytkownikom.
Utarty związek frazeologiczny mówi o kilku osobach przebywających w tej samej przestrzeni, np. w domu, że „dzielą” ją one. W tym potocznie używanym określeniu kryje się dwoistość. Oznacza ono nie tylko, że dana przestrzeń jest wspólna, ale także, że jest określona w sposób, który porządkuje korzystanie z niej: poszczególne części nie są zawsze dostępne dla wszystkich, na tych samych warunkach i w ten sam sposób. Ustanawianie w działaniu reguł korzystania z przestrzeni również może być aktem twórczym.
Wspólnie zastanowimy się nad tym, jak mówimy o krzakach, zaroślach i innych siedliskach dzikości oraz jakie skojarzenia one wywołują. Następnie tak pobudzoną wyobraźnię wykorzystamy, by zasadzić czyżnię i odgraniczyć ją od otaczającej przestrzeni.
Przykładami działań, które oddają fragment pola naturze, są „strefy przyrody” wyznaczone przez warkocze z chrustu, które podziwiać można na Polu Mokotowskim [2], inicjatywy rewilding-owe czy ruch We Are the Ark [3]. Czyżnia przy Zamku ma być prototypem myślenia o przestrzeni, które wymaga od człowieka wycofania się i zaakceptowania własnej nieobecności w części świata.
[1] ludową nazwę przechwycił „czyżnia” do języka botaniki Janusz B. Faliński; Faliński J.B., Hrynkiewicz-Sudnik J., Fabiszewski J. 1963. Śródpolne zarośla z rzędu Prunetalia (czyżnie) Równiny Kutnowskiej jako wskaźnik dzisiejszej potencjalnej roślinności naturalnej. Acta. Soc. Bot. Pol. 32 (1963): 693-714.
[2] https://dolinaslupi.pl/aktualnosci-7/warkocz-z-chrustu-mini-strefa-dzikiej-przyrody/
[3] https://zzw.waw.pl/wp-content/uploads/2019/02/Dzikie-zycie.pdf
[2] https://dolinaslupi.pl/aktualnosci-7/warkocz-z-chrustu-mini-strefa-dzikiej-przyrody/
[3] https://zzw.waw.pl/wp-content/uploads/2019/02/Dzikie-zycie.pdf

SAM Rozkwit